ریاضی هشتم صفحه 132 - تمرین 4
۴- محمد میخواست یک شاخه گل رز برای مادرش و یک شاخه هم برای پدرش بخرد. در گل فروشی تعداد زیادی گل رز به رنگهای سفید، قرمز و صورتی بود.
او دو شاخه گل را به طور تصادفی و به ترتیب برای مادر و پدرش برداشت.
الف) همهٔ حالتهای ممکن را به کمک جدول پیدا کنید.
ب) در چند تا از این حالتها دست کم یکی از گلها سفید است؟
[جدولی برای ترکیب رنگ گلها:
سطرها: گل مادر (سفید، قرمز، صورتی)
ستونها: گل پدر (سفید، قرمز، صورتی)]
پاسخ تشریحی و گام به گام ریاضی هشتم صفحه 132 - تمرین 4
این تمرین به ایجاد **فضای نمونه** برای انتخاب دو شیء (گل) **به ترتیب** (با جایگذاری) میپردازد. چون او ابتدا برای مادر و سپس برای پدر گل برمیدارد، ترتیب مهم است (مثلاً (سفید، قرمز) با (قرمز، سفید) فرق دارد).
**رنگهای ممکن:** $\{س، ق، ص\}$ (سفید، قرمز، صورتی)
---
### الف) همه حالتهای ممکن (فضای نمونه)
جدول $3 \times 3$ زیر، تمام حالتهای ممکن را نشان میدهد:
| گل مادر (نخست) $\downarrow$ | سفید (س) | قرمز (ق) | صورتی (ص) |
| :---: | :---: | :---: | :---: |
| **سفید (س)** | (س, س) | (س, ق) | (س, ص) |
| **قرمز (ق)** | (ق, س) | (ق, ق) | (ق, ص) |
| **صورتی (ص)** | (ص, س) | (ص, ق) | (ص, ص) |
**فضای نمونه** ($S$) شامل $3 \times 3 = 9$ حالت است.
$$S = \{(\text{س}, \text{س}), (\text{س}, \text{ق}), (\text{س}, \text{ص}), (\text{ق}, \text{س}), (\text{ق}, \text{ق}), (\text{ق}, \text{ص}), (\text{ص}, \text{س}), (\text{ص}, \text{ق}), (\text{ص}, \text{ص})\}$$
---
### ب) تعداد حالتهایی که دست کم یکی از گلها سفید است
**پیشامد مطلوب:** دست کم یکی از گلها **سفید** باشد (یعنی یا گل مادر سفید باشد، یا گل پدر سفید باشد، یا هر دو سفید باشند).
حالتهای شامل حداقل یک گل سفید:
1. **هر دو سفید:** $(\text{س}, \text{س})$
2. **مادر سفید، پدر غیرسفید:** $(\text{س}, \text{ق})$, $(\text{س}, \text{ص})$
3. **مادر غیرسفید، پدر سفید:** $(\text{ق}, \text{س})$, $(\text{ص}, \text{س})$
$$A = \{(\text{س}, \text{س}), (\text{س}, \text{ق}), (\text{س}, \text{ص}), (\text{ق}, \text{س}), (\text{ص}, \text{س})\}$$
**تعداد حالتهای مطلوب:** $n(A) = 5$
**پاسخ:** در **۵** تا از این حالتها، دست کم یکی از گلها سفید است. (احتمال این پیشامد $\frac{5}{9}$ است.)